In 1928 verscheen in Heerlen een boekje over mgr. Petrus Joseph Savelberg
(1827-1907), stichter van de Congregaties der Kleine Broeders en Zusters
van de H. Joseph. Klein omdat dat op de eenvoud duidde. Toen hij
nog kapelaan was woonde hij in Heerlen bij mejuffrouw Lintjens, wier
huis tegenover den toren der parochiekerk lag. Deze mejuffrouw Lintjens
was via mijn oma ver familie van mij. Zij heette Maria Mechtilde Stephanie
Hubertine Lintjens. Nooit getrouwd stierf zij in 1891 in haare wooning
op het kerkhof (het kerkplein in Heerlen aan de westzijde van de toren
van de St. Pancratiuskerk. Deze woning is allang afgebroken).
Zij
was in haar laatste jaren rentenierster. Via haar vader had zij een rijk
erfdeel waarvan zij onder andere dit huis gekocht had.
Zij zal waarschijnlijk op leeftijd geweest zijn, omdat kapelaan Savelberg
haar huis verkoos om te verblijven. Vanuit dit huis begon Savelberg met
zijn goede daden. In 1867 begon hij in de Gasthuisstraat in Heerlen met
de verpleging van de armen en behoeftigen. Hij noemde het zelf: eene
instelling van weldadigheid onder den naam van armenverpleging, ten doel
hebbende het verplegen van hulpbehoevende oude mannen en vrouwen, alsmede
die van arme weezen. Enkele jaren later waren er al veertien oude mannen
in verpleging in twee kleine huisjes. Een deel van het huis werd als "klooster"
gebruikt, waarvoor onder andere mejuffrouw Lintjens voor de altaarkleden
zorgde.
In 1871 sloot zich een nieuwe zuster bij hen aan: Petronella van Wersch,
geboren in Aken op 16 september 1832. Zij ontving de naam zuster Martha
en was 39 jaar oud. Zij was de zus van mijn overgrootvader. Savelberg had
nu zeven vrouwen rondom hem verzameld die hij het gezegende zevental
noemde. In huis droegen zij een donker kleed met een mutsje en in de kerk
een lange donkere mantel met zwarte kap voor de winter en een tulen muts
voor in de zomer.
In 1872 stierf overste zuster Alexia, lid vanaf het eerste uur. Hij
wilde zuster Martha als opvolgster aanwijzen helaas, deze was bijna
het tegenovergestelde van de goede Zuster Alexia. Wat de Stichter opbouwde,
zocht zij heimelijk omver te werpen. Het werden moeilijke, zware tijden
voor de Congregatie! En toen later de Stichter genoodzaakt was eene vergadering
aan te brengen, kon zij het niet meer uithouden en na ongeveer anderhalf
jaar verliet zij ons.
Zuster Martha trad in 1874, na drie jaar hier gewerkt te hebben, uit.
De toenmalige bisschop Paredis verleende haar toestemming van hare tijdelijke
gelofte van armoede en gehoorzaamheid zoodat zij het gesticht kan verlaten
om in de wereld hare belofte altijd eenigszins indachtig te leven en hare
dagen te slijten.
Petronella was toen pas 42 jaar.
De organisatie is doorgegaan. Voor de Kleine Zusters werd in 1985 in Rolduc een standbeeld opgericht van 'de onbekende zuster', als huldeblijk voor alle Kleine Zusters die daar vanaf 1897 het huishouden en de verzorging voor hun rekening hadden genomen. En in 1997 heeft de congregatie van de Kleine Zusters van de H. Joseph uit Heerlen in het teken gestaan van het 125-jarig bestaan. En Petrus Joseph Savelberg? In Rome ligt een aanvraag voor zijn zaligverklaring.
![]() |
![]() |
|
Wetenswaardigheden |
Petronella van Wersch |