Franziskus Joseph van Wersch werd in het Duitse Herbern op 30 januari 1885 geboren. Zijn vader was Joseph van Wersch die tot zijn dood in 1925 het Grand Hotel in Vaals had. Diens zoon Karl, dus een broer van Frans, had destijds ook een hotel in Vaals.
Frans (ook wel Franz) moest natuurlijk op voor de Militie in Maastricht:. Op dat moment was hij kelner in Vaals, wellicht in het hotel van zijn vader in Vaals? Hij hoefde niet op te komen want hij werd afgekeurd voor dienst. Kort daarna ging als steward varen. Een van zijn eerste boten was de O.H Wiens in 1907. Franz was toen 22 jaar. Hij voer langere tijd want in 1915, Franz was toen 30 jaar, was hij steward op de Penrith Castle die op 20 december 1914 uit Yokohama vertrok en op 8 januari 1915 in Port Townsend aankwam. Hij zei dat hij 20 was, maar was 30 jaar.
Hij stuurde vanuit allerlei havens kaarten naar zijn ouders in Vaals. Zo zijn er kaarten bewaard uit Riga, Khan-el-Ahamr, Bethlehem, Duitsland, Bethanië, Constantinopel, de Dode Zee, allemaal uit het begin van de 20ste eeuw.

Waarschijnlijk vanwege de liefde kwam hij aan wal waar hij in Vaals in 1916 met Anna Prange trouwde. Hij gaf als beroep op dat hij toen machinebreier was. Zijn leven werd nu een leven in een huis in plaats van aan boord. Terug in Vaals was hij ook nog koster-organist in de kerk van Wahlwiller. Al in 1920 woonde het paar op de Molenberg in Heerlen, getuige de verloren hond (zie links). Hij bleef niet stil zitten en begon aan de Dr Schaepmanstraat 1 in Heerlen een winkel in sigaren en sigaretten. In een ander deel van het huis had hij ook een kantoortje van de PTT. Doordat een ontwikkelingsmaatschappij in de jaren vijftig van de vorige eeuw steeds meer grond bij hen in de buurt kocht om flats te bouwen, viel op een gegeven moment ook hun huis toe aan Dura. Hierdoor verhuisden zij met de winkel naar de Tollenstraat (tegenwoordig met twee ss-en) in Heerlen. Op de website Heerlenvertelt schrijft Ton Otten onder andere het volgende: In die periode werd voor de gas-apparaten mijngas gebruikt, later werd dit vervangen door aardgas. Een tijdlang moest je gebruik maken van een gasmuntmeter. Muntjes ter waarde van tien cent kon je in de sigarenwinkel van Van Wersch in de Tollensstraat krijgen. Het gebeurde wel eens dat tijdens het koken de gaspit zwakker werd, een teken dat het muntje “op” was. Ik moest dan van Ma snel naar de sigarenwinkel rennen voor nieuwe muntjes anders werd alles weer koud. Later werden de muntmeters gelukkig vervangen door het type dat ook nu nog wordt gebruikt. Alleen een aantal wanbetalers behield de muntmeters.
Natuurlijk had hij meerdere zaken tegelijk lopen. Zo was hij naast winkelier ook koster-organist in de kerk op Molenberg in Heerlen. Dat deed hij van 1920 tot 1955. Hij was toen 70 jaar. Pas in 1936 verwierf hij  het Nederlanderschap. In de Handelingen van de Tweede Kamer oktober en dec 1936 werd dat besproken omdat hij in Duitsland was geboren uit Nederlandse ouders. Hij stond toen omschreven als koster –organist en winkelier, wonende in Heerlen.

Franz overleed vanwege een verkeersongeval op 21 juli 1964.
 

Aan de Dr. Schaepmanstraat nummer 1 op Molenberg in Heerlen had Frans zijn eerste winkel. Dat was een onderdeel van zijn woonhuis, een twee-onder-éénkapper. Bij de  rode pijl was een van de twee etalages. Aan de rechterkant van de linker foto, in het bijgebouwtje, was de muziekkamer met de piano waar zoon Karel veel oefende. In de winkel was tevens het kantoortje van de PTT waar zijn oudste dochter Annie van Wersch werkte. Zij overleed in 2010 op 92 jarige leeftijd. Op de foto rechts is nog een stukje van de winkelpui van Sigarenmagazijn en schrijfwaren  "De Javaan" te zien. Deze foto is uit het midden van de jaren 50 toen Dura bezig was met het bouwen van flats. Het huis van Frans zou wat later ook plaats moeten maken voor flats. Franz gaf in 1920 enkele ansichtenkaarten uit met foto's van huizen uit de Molenberg,
 
 
 

De SS. O.H. Wiens nadat hij in 1922 omgedoopt werd tot Almora.

In 1907 voer Franz van Wersch met de SS. O.H. Wiens van de Rederi Malmo naar diverse landen. Bij zijn afzwaaien in 1908 kreeg hij een getuigschrift mee.
Uiteraard in het Zweeds. De vertaling is als volgt:
 
 

Afmönstringsbetyg för Frans Van Wersch vilken som Mässrumsstewart tjänstgjort på O.H. Wiens hemmahörande i Malmö den 16 oktober 1907 till den 17 juni 1908 på resa från Rotterdam till utrikes och inrikes orter och tillbaka till Grimsby mot en månads hyra av 30 kronor. Uppförande och duglighet Är han nykter? - Ja Hur uppför han sig mot befälet? - Berömligt Hur uppför han sig bland besättningen? - Berömligt Har han åkommor som hindrar honom att utöva sin tjänst? - Nej Är han kunnig i sjömansarbete?  Kan han sy segel?  Kan rodret överlämnas till honom och är han påpasslig därvid?    Hur har han fullgjort den åtagna tjänsten och vilket av följande vitsord kan honom tilldelas? -  Berömligt Ja. Godt Antagligt Oduglig Är han arbetsam eller inte? - Arbetsam Maskinfacket Hur sköter och vårdar han maskinen?  Är han kunnig i att elda?  Har han i nöd tillfälle någon kännedom att sköta maskinen? Övriga anmärkningar Skött sin tjänst väl, varför särskilt rekommenderas. Överlämnat till ovan nämnda person i min närvaro intygas, Grimsby den 16 juni 1908. K. Malmström Befälhavare

Afmonsteringsgetuigschrift Voor Franz van Wersch die als messroom steward gewerkt heeft aan boord van de SS. O.H. Wiens wiens thuishaven Malmö is, die van 16 okt. 1907 tot 17 juni 1908 voer van Rotterdam naar internationale en plaatselijke havens en terug naar Grimsby. Zijn maandloon was 30 kronen. Gedrag en vakbekwaamheid Is hij nuchter?     - Ja Hoe is zijn gedrag richting officieren?      - Uitstekend Hoe is zijn gedrag richting de bemanning?  - Uitstekend Heeft hij een ziekte die hem belet zijn werk te doen? - Nee Kan hij als matroos werken? - (geen commentaar) Kan hij zeilen herstellen?  - -(geen commentaar) Kan het roer aan hem gegeven worden en doet hij dat goed? - (geen commentaar) Werden zijn taken goed verricht en welke bekwaamheden kunnen hem toegewezen worden Uitstekend 1. Ja Goed 2. Acceptabel 3. Onbekwaamt 4. Werkt hij hard of niet      Grote werklust Machinekamer vakmanschap Hoe gaat hij om met de machines - (geen commentaar) Heeft hij kennis als stoker? - (geen commentaar) Kan hij bij problemen de machines bedienen? -( geen commentaar) Overige opmerkingen Hij deed zijn werk uitstekend en daarom is hij aanbevelingswaardig. Afgegeven aan de bovenvermelde persoon in mijn aanwezigheid, Grimsby, 16 juni 1908 K. Malmström Kapitein

Terug naar Wetenswaardigeheden	Artikel koster Frans	Naar stamboom Frans