De bekende Kerkraadse apotheker Louis van Wersch werd in maart 1895 geboren als vierde kind in een gezin vanuiteindelijk zes kinderen. Zijn vader Lambert van Wersch was slotsmid (=  een uitgebreidere versie van de huidige slotenmaker). Net als diens vader, dus de opa van Louis. In 1890 kwam het gezin vanuit het tegenwoordige Duitse Pannesheide naar Kerkrade.
Als 19 jarige jongen woonde hij bij de weduwe Kissels in Sittard. In april 1916, 21 jaar oud, werd hij benoemd van vaandrig tot reserve 2e luitenant infanterie van het 13e regiment. Uiteindelijk werd hij in 1918 kapitein. Zo zag hij het eind van de Eerste Wereldoorlog. Hij was niet actief, want Nederland was immers neutraal. De 13e Infanterie was een onderdeel van het Regiment Limburgsche Jagers. Pas in 1913 ontstond het 13e regiment en bleef tot 1919 gemobiliseerd. In  maart 1920 werd hij ingelijfd bij het "reservepersoneel der landmacht". Hij werd reserve tweede luitenant.
Na de oorlog nam hij zijn studie weer op en koos voor het apothekersvak aan de Rijksuniversiteit in Utrecht. In oktober 1918 deed hij het aanvullingsexamen Dier - en Delfstofkunde. De opleiding apotheker heette toen de artsenijbereidkunst. In juni 1922 kreeg hij zijn diploma. Hij was nu 1e gediplomeerde apotheker. Het jaar erop begon hij zijn apoheek in Kerkrade. Eerst heette die Apotheek de Vijzel, maar werd al snel bekend als Apotheek Van Wersch.
Augustus 1923 plaatste hij advertenties in de krant waarin hij kandidaten zocht die door hem opgeleid wilden worden tot apothekersassistent. De eisen waren gymnasium of drie jaar HBS. Maar zelfs met MULO kon je reageren.
Hij bouwde in 1924 het huis op de kruispunt van twee straten. Die heten nu: de Oranjestraat en de Hoofdstraat. Voorheen heette die straat de Nieuwstraat.
In 1925 en 1926 was hij medeleraar van de Nederlandsche Roomsch Katholieke Politiebond St. Michael in Kerkrade. De andere leraren waren de commissaris van politie, de inspecteur van politie en een hoofdonderwijzer. Zij leidden mensen op tot het politiediploma. Ook was hij voorzitter van het Scheidingsgerecht voor Ambtenaren en Werklieden in dienst der Gemeente Kerkrade. In die hoedanigheid deed hij, als gemeentelijke scheidsrechter, in maart 1941 een bindende uitspraak over een conflict omtrent salarissen van het politiekorps.En voorzitter van de Regelingscommissie van de Harmonie St. Caecilia in Kerkrade en secretaris-penningsmeester van de Zangvereniging St Lambertus.
Zijn  huwelijk in november 1935 (Gemeente) en december 1935 (kerk) was met Maria Josephina van Wersch in Culemborg. Louis was toen 40 jaar en zijn bruid 31 jaar. Zij waren geen familie van elkaar. Louis kwam uit het Kerkraadse geslacht. Maria Josephina kwam uit het Simpelveldse geslacht, hoewel zij in Aken in 1901 geboren was. Op haar 17e was zij wees. Haar vader was al in 1907 gestorven en haar moeder in 1921. Haar oudste zus voedde haar op. Die woonde met haar man echter in Duitsland. |ls 27jarige, werkte Maria voor haar huwelijk jarenlang als verkoopster in een winkel Kriponi. Dat stond voor Kristall, Porzelan und Nickel. Een soort geschenkenhuis in Kerkrade. Deze zaak werd in 1931 opgericht door Hubert de Bock. Hij was in 1891 in Antwerpen geboren, maar woonde in de Hoofdstraat in Kerkrade. Op 9 november 1938 werd de zaak door zijn weduwe De Bock-Souren opgeheven.

In oktober 1934 ging zij, op verzoek van haar aanstaande, vanuit de Geleenstraat in Heerlen naar het pensionaat Het Mariakroon in Culemborg, geleid door de zusters van JMJ (Jesus Maria Joseph), een orde gesticht halverwege de 19e eeuw. Zij was toen 31 jaar. Dit pensionaat stond bekend ondermeer vanwege zijn kookkunst. Ze hadden zelfs een eigen kookboek. Hier leerde zij het huishouden. In 2009 publiceerde het Parool wekenlang recepten uit dit boek: Deze week recepten uit wat voor mij misschien het beste huishoudschoolkookboek was: Praktische recepten van de huishoudschool Mariakroon Culemborg, van Elisabeth (Soeur Marie). Eerste druk 1930, zesde druk 1949. Na hun burgerlijke huwelijk vertrok zij en haar man naar Kerkrade.

In  de Nieuwe Rotterdamsche Courant van maandag 5 Maart 1928 (avondblad) stond op blz  4 deze advertentie:

RHEUMATIEK, Jicht! - Ischias, Slapeloosheid, Neuralgie, snelste hulp en genezing, ook in verouderde, langjarige gevallen, door onze nieuwe, gifvrije, en volkomen onschadelijke "BADAAN-KAPSULES" Beterschap meest reeds na den eersten dag! Langduri ge kuur met drankjes en inwrijven niet nodig.
Verkrijgbaar bij onzen Alleenvertegenwoordiger: Apotheker L. v. Wersch, Kerkrade, Ned. Limburg (61) Prijs per door f. 4,- plus f. ,16 porto, per gironummer 15494 of postzegel."PHARMACOPIA," BAD AACHEN.
 

Advertentie uit de Zuid Limburger 1930	idem	Advertentie uit  de Zuid Limburger juni 1938 In deze zaak werkte leerde Louis zijn  a.s vrouw kennen.	Uit de Limburger Koerier van juni 1938.

Tweede Wereldoorlog
Louis van Wersch heeft in het Duitse concentratiekamp Buchenwald gezeten. Hij was daar als gijzelaar/krijgsgevangene geplaatsts. Zijn naam staat op de lijst van oktober 1940. Hij had nummer 4027. Hij werd slechts enkele maanden nadat de oorlog was uitgebroken, opgepakt.
Nadat de Duitsers in 1940 Nederland binnengevallen waren, liet de regering van Nederlands Indië 2400 Duitse mannen gevangen zetten. Daarop namen
de Duitsers in Nederland in juli 1940 represailles en de SD nam 232 mensen gevangen en bracht die over naar Buchenwald. Doordat de Duitse gevangenen op Nederlands Indië niet vrijkwamen, werd door Seyss-Inquart in oktober 1940 een nieuwe lijst samengesteld van 116 prominente gijzelaars. Onder hen waren politici als dr. Willem Drees, professoren, kunstenaars en lokale notabelen. Zodoende werd ook Louis van Wersch gearresteerd. Hij was 42 en apotheker in Kerkrade.
Beide groepen Nederlanders werden de Indische Gijzelaars genoemd en werden als krijgsgevangenen beschouwd waardoor zij een betere behandeling kregen.
Zij hoefden niet te werken en mochten niet mishandeld worden. Louis van Wersch werd kameroudste van block 46A. In de winter van 1940/1941 bezweken er veertien van hen door gebrek aan medische zorg.
Omdat de Duitsers er uiteindelijk geen heil in deze gevangenen zagen, werd een groot deel in het voorjaar en in de zomer van 1941 vrijgelaten. Louis werd op 3
februari 1941 vrijgelaten.
(Bron: deels uit het boek Nederlander in Buchenwald 1940-1945 van Kirsten Snijders)

In het tijdschrift Land van Herle 2/1996 vertelt dhr. Jongen hoe ook hij werd meegenomen. Hij begon zijn verslag met de woorden: Op de 7de oktober 1940, 's
morgens even na tienen, tijdens de morgenpauze tussen de lessen, werd ik aan de r.k. kweekschool voor Onderwijzeressen in Heerlen, door mijn broer
Theo opgebeld met de mededeling, dat de Sicherheitspolizei mij zou komen halen als gijzelaar in verband met de internering van duitsers in Indonesië.
Hij vertelt hoe hij afscheid van zijn leerlingen en directie nam en hoe hij thuis een koffertje pakte met scheergerei, enige levensmiddelen en wat ondergoed. Zo nam hij afscheid van zijn vrouw en kinderen. De kinderen vergezelden mij naar het gemeentehuis. Wat een drukte was het daar!. De hele Streperstraat was zwart van de mensen. (...) Voor het gemeentehuis stond een autobus, waarin twee personen zaten die zoals later bleek, dhrn. van Wersch en Offermans uit Kerkrade waren. In het arrestatierapport stond ondermeer: Beide personen, alzoo Offermans en van Wersch, zijn door voorbenoemde beambten aangehouden en vervolgens per autobus - vermoedelijk- overgebracht naar Maastricht. Van Wersch gaf aan het bureau te kennen, dat aan hem door den Officier van de SS als bedoeld was medegedeeld, dat hij werd aangehouden als represaillemaatregel, tegen de gevangenhouding en behandeling van de Duitsche onderdanen in Nederlandsch Indië. Zulks werd bevestigd door den inhoud van een schrijven van Dr. Seijs-Inquart hetwelk hem door hierbedoelden Officier van de SS bij zijn aanhouding werd overhandigd. De familie woonde Hoofdstraat 41 in Kerkrade. Dhr Jongen schreef verder hoe zij van Maastricht via Keulen (nacht in de gevangenis) in Konzentrazionslager Buchenwald terecht kwamen en hoe het daar was.
Gelukkig mochten de gevangenen brieven schrijven. Zo ook Louis. Vier brieven zijn vrouw bewaard gebleven. Twee aan Maria en twee van Maria, In Buchenwald mochten ze per maand één brief schrijven en één brief ontvangen. In de tweede brief die hij van zijn vrouw ontvangt, staat dat hij vader wordt van het zesde kind.
Zijn tweede brief was van 6 november 1921 en 21 november schreef Maruia terug. Zij mocht echter niet scrhijven, maar de brieven moesten getypt zijn.

Op 3 februari 1941 mocht Louis Buchenwald verlaten. Hij was veertig kilo afgevallen. De Kerkraadse commissaris van politie bevestoigde de vrijstelling van Louis Vanwersch, zoals op deze brief staat.: Onderwerp: Inhechtenisnemingen. Terugkomst Hubert, Joseph Lodewik VANWERSCH. Nederlander, wonende te Kerkrade. (...)  in den avond van 4 Februari 1941, in zijne woning is teruggekeerd.

Je zou denken, eenmaal in Buchenwald, nooit meer. Dat hij zich gedeisd zou houden voor de Duitsers. Niet dus. In het laatste oorlogsjaar (1944) was hij betrokken bij de verzetsgroep Rayon 5 van de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers van Theo Goossen. In juli 1944 werd Louis weer opgepakt. Omdat de apotheek als een van de weinige een telefoon bezat, was Louis voor deze verzetsploeg de telefooncentrale in Kerkrade. Na een hardhandig verhoor konden zij niets uit hem krijgen waarna hij de volgende dag weer thuis was.
Op 18 september 1982 nam zijn vrouw Maria het Verzetsherdenkingskruis in ontvangst. Dat was vier jaar na zijn dood en 38 jaar na de oorlog posthuum aan Louis toegekend. Zij overleefde haar man 24 jaar en overleed in 2002.

De volgende stap
Op een gegeven moment kwam de dag dat hij de apotheek zou overdragen. Naast zijn apothekersschap had hij ook een opticiengedeelte. Dat deel was nog een echte opticien in de oude zins des woords. Hier kwam je ook voor glazen ogen. Naast deze twee beroepen was hij nog 25 jaar leraar scheikunde en biologie geweest aan het gymnasium Rolduc, de MMS en de HBS, alle in Kerkrade.  In 1967 werd de apotheek overgenomen door zijn zoon Loek die in 2001 afscheid nam. Zie foto rechts. een ander zon van Louis: Henk, had het optieciengedeelte al in 1962 overgenomen en verplaatste de zaak naar de Einderstraat in Kerkrade, maar wel zonder glazen ogen te leveren. Anno 2011 is zijn dochter de opticien

Over zijn tijd op Rolduc verscheen in 2008 in een Gedenktboek Stroop in de gordijnen, het volgende verhaal:
            De klap met het schouderblad
            Dhr. Van Wersch, leraar biologie
            Bijnaam: Slootje
            Had voor elke nieuwe klas een even originele als effectieve act in petto. Als hij in de biologieles het skelet van het menselijk lichaam behandelde, liet hij
            steevast bij iemand die even niet oplette, met een onverhoedse klap een heus schouderblad op diens schouderblad neerdalen. Terwijl de ongelukkige
            pijnlijk zijn schouder wreef, en de klas over elkaar heen hing van het lachen, vervolgde de heer Van Wersch onverstoorbaar de les.
Hij was van 1955 -1960  en 1967-1968 leraar Biologie op Rolduc.

In memoriam drs. H.J.L. van Wersch

            Geheel onverwacht overleed woensdagochtend in de leeftijd van 82 jaar drs. H.J.L. van Wersch. De
            overledene heeft een vruchtbaar leven gekend in de gemeenschap Kerkrade. In 1923 opende hij hier
            een apothekerszaak, die al die jaren onder zijn kundige leiding stond. In 1971 werd deze zaak modern
            verbouwd en uitgebreid en overgedragen aan zijn zoon L. van Wersch. Niettemin werkte hij tot aan de
            vooravond van zijn sterven met bezieling in de apotheek en stond bij dag en nacht als het ware klaar
            om zijn inmoemelijk grote schare van klanten te helpen.

            Naast zijn drukke apothekersfunktie was de heer van Wersch ook actief in het onderwijs. Hij gaf langer dan 25 jaar onderricht aan
            het Gymnasium te Rolduc, M.M.S. en H.B.S. te Kerkrade. Hij was ene groot sociaal-voelend mens, die vooral ook tijdens de
            tweede wereldoorlog een goed katholiek was en zich afzette tegen het nazi-regime. Hij werd gevangen genomen en overgebracht naar
            Buchenwald, waar hij enkele jaren verbleef.
            Het verzetswerk, het onderwijs en dienstbetoon voor iedereen tekende hem als een diepgelovig mens. Ondanks zijn druk leven in de
            maatschappij had hij alles over voor zijn dierbaar gezin. Zijn vrouw en twaalf kinderen treuren om het heengaan van een goede
            echtgenoot en vader. De plechtige uitvaartdienst zal plaatsvinden zaterdagmiddag om 14 uur in de parochiekerk van de H. Catharina
            te Kerkrade-Holz, alwaar vanaf half twee gelegenheid bestaat tot condoleren. Zijn stoffelijk overschot wordt na de plechtige
            eucharistieviering bijgezet in het familiegraf op het r.k. kerkhof in Kerkrade Centrum. Kerkrade verliest in de persoon van de heer
            L. van Wersch een gerespekteerde burger.

                  bron: De Zuid-Limburger 16 februari 1978.
 

In 2001 stopte Loek met zijn apothekersschap. En zo kwam er een eind aan 77 jaar apotheek Van Wersch. De apotheek werd nog wel enkele jaren daarna doorgezet onder deze naam, maar die verdween in de loop der jaren. Bij zijn afscheid in maart 2001 als apotheker werd er een boekje gepubliceerd: Kanttekeningen bij het afscheid van Loek van Wersch als apotheker in Kerkrade. Hierin zijn artikelen, gedachten bij het afscheid, opgenomen van vrienden, relaties en klanten. Loek was in die tijd een politiek betrokken man die medicijnen naar Vietnam stuurde ter ondersteuning van het Medisch Comité Nederland - Vietnam. Ook had hij contacten met Fair Trade. Loek van Wersch, de apotheker van pillen en politiek. In 2010 stond hij als kandidaat op de lijst van de Gemeente Kerkrade voor Groenlinks.
 
 

Terug naar  Levensverhalen	Buchenwald	Klik hier voor een artikel van Louis	Ga naar Louis van Wersch