Leo van Wersch (1903-1973)
Heerlense Tak

Leo van Wersch was de oudste zoon van Edmond van Wersch en Maria Korst die een schildersbedrijf in Heerlen hadden. Als oudste zoon was het destijds voor de familie een eer om priester te worden. In een overzicht hieronder staan de stappen in zijn leven.

In 1916 vertrok hij naar Venray. Daar was het kleinseminarie van de Minderbroeders.
De rechterfoto is gemaakt op het Gymnasium Immaculatae Conceptionis in Venray, schooljaar 1917-1918. Leo zit helemaal links en is 14 jaar. De pater in het midden is een Franciscaan, herkenbaar aan het koord met de drie knopen, een verwijzing naar de drie geloften die de Franciscanen aflegden: gehoorzaamheid, kuisheid en armoede. Het gymnasium aan de Paterslaan werd in 1844 gesticht en was alleen voor jongens. Venray kende in die tijd ook een school alleen voor meisjes. In de oorlog werd het gymnasium zwaar beschadigd en er werd nieuwbouw gepleegd. In 1999 verdween dit gebouw ook. Na de oorlog zat de bekende schrijver Cees Nooteboom op dit gymnasium.  Later veranderde de naam in het Boschveldcollege.
Op 30 augustus 1925 kreeg hij als frater de tonsuur in de Minderbroederkerk in Weert van bisschop Jardim van Arassuahy (Brazilie). Hij koos de fratersnaam Gereon. Het was vroeger de gewoonte dat als iemand intrad, hij of zij zijn wereldse naam verloor en een heilige naam diende te kiezen. Leo koos voor Gereon. Gereon was in de 3e eeuw na Christus een legeraanvoerder van een christelijk Egyptisch-Romeins legioen dat naar Gallie moest gaan om daar te strijden. Onderweg, bij Zwitserland, had de keizer bepaald dat zij de goden moesten offeren. Dat weigerden zij en zij werden allen vermoord. Er waren echter al enkele legeraanvoerders vooruit getrokken om de boel te verkennen. Toen de keizerlijke moordenaars  hen ook wilden aan de goden laten offeren, werden zij ook gedood. Gereon werd in Keulen gedood. Vandaar dat deze stad een St. Gereonkerk heeft met in de kripte de sarcofaag van Gereon.
Op 14 maart 1926 werd Leo in Weert door bisschop Schrijnen van Roermond tot subdiaken gewijd.
Op 27 maart 1927 werd hij door bisschop Schrijnen in Weert tot diaken gewijd.
Op 18 maart 1928 werd hij door bisschop Schrijnen in Weert tot priester gewijd. Leo was nog steeds frater (een priesterstudent die lid is van een religieuze orde).
Een van de eerste plechtige hoogmissen van Leo van WerschDe wijdingen waren steeds in maart omdat het die dag zondag Laetare is. Laetere is Latijn voor Verheugt u). Het is de vierde zondag in de vastentijd tot pasen. Die vasten periode duurt veertigdagen. Zondag Laetare is precies op de helft van deze periode, deze dag wordt ook wel halfvasten genoemd. Een feestdag dus, omdat pasen er aan staat te komen.De foto links laat wel zien wat zijn ouders ondermeer deden voor hun priesterzoon. Vader liet voor deze gelegenheid hun huis opknappen en een groot stuk aanbouwen. Het hele huis was versierd met baldakijnen en bloemen en in processie trok de nieuwe priester begeleid door de harmonie door het centrum. Zijn neef Ferd van Wersch versierde toen, als ceremoniemeester zijn eigen huis in Heerlen.
In 1929 werd Leo door bisschop Paredis van Roermond benoemd tot leraar gymnasium der Minderbroeders in Megen. In datzelfde jaar werd hij ook tot leraar aan het missiecollege in Katwijk benoemd.

In augustus 1936 werd hij wederom aangesteld als leraar in Katwijk aan het St. Willibrordcollege (een missiecollege van de Minderbroerders)
In 1937 was hij daar nog steeds
Tussen augustus 1942 en 1946 woonde hij bij zijn ouders in Heerlen, maar ook alleen.
In 1945 was hij aalmoezier van het Amerikaanse leger in een hospitaal en vertrok met hen naar Heerlen.
In 1946 trad hij uit uit het klooster, maar bleef wel priester en vertrok naar Amsterdam waar hij priester in de Agneskerk werd. Vanaf deze tijd begon hij ook zijn werk als cursiefschrijver op kerkelijke gebied bij het katholieke dagblad De Tijd. In Heerlen had hij bij een andere Limburgse priester Marietje van Dooren ontmoet. Zij had net een ongelukkige relatie beeindigd en vertrok met Leo als zijn huishoudster naar Amsterdam. Zij hadden een vader dochter verhouding.
Hij woonde eerst in de Van Breestraat 136, vervolgens Michelangelostraat 89, om uiteindelijk in 1951 zijn vaste stek tot zijn dood gevonden te hebben op de Stadionkade.
Eind april 1973 stierf Leo aan zijn suikerziekte en hartfalen. Hij werd hij vanuit de Christus Geboortekerk in Amsterdam op de begraafplaats Buitenveldert begraven.

Leo kreeg als jong kind al vioolles, samen met zijn broer Alphonse.

Als priester schreef hij erg veel. Al zijn preken, als zijn artikelen, schreef hij op in notitieboeken. Daarnaast had hij allerlei schriften waarin hij zijn gedachten of losse opmerkingen die hij ergens gezien had, zette. Hij gebruikte Duits, Frans, Engels of Latijn door elkaar. Verhandelingen en commentaren schreef hij in de regel in het Latijn. Voor een deel zijn deze bewaard gebleven. Enkele van die stukken zullen op deze website verschijnen.

Op de rechterfoto zit priester Leo van Wersch in zijn werkkamer in Amsterdam met achter hem zijn broer Hub (354,a en  354,e). Die verbleef daar na een beenamputatie om te herstellen waar hij in 1967 overleed.

Afscheid
Dankbaar voor alles, wat hij voor ons deed, geven wij u met droefheid
kennis van het overlijden van onze lieve broer, zwager en heeroom,

WILLEM HUBERT CHRISTIAAN LEO VAN WERSCH

Gesterkt door het sacrament der zieken overleed hij plosteling op 27 april
1973, in de leeftijd van 70 jaar en na 45 jaar priesterschap.

Namens de familie
J.P.E. VAN WERSCH

Avondmis tot zijn intentie op dinsdag om 7 uur in de parochiekerk Christus'
Geboorte, Prinses Irenestraat 23 (Naast het Sint.-Nicolaaslyceum).
De Eucharistie tot zijn nagedachtenis zal worden gehouden in boven-
genoemde parochiekerk op woensdag 2 mei om 1 uur, waarna de begrafenis
om 2.30 uur op het r.-k. kerkhof Buitenveldert, Amstelveenseweg 351.

Liever geen bezoek aan huis                                  Geen concoleances
Amsterdam
Stadionkade 4 huis
 

De tekst van het bidprentje

Ter gedachtenis van de Eerwaarde Heer
Willem Hubert Christiaan van Wersch
Geboren te Heerlen, 3 maart 1903, tot priester gewijd 18 maart 1928, in Christus overleden te Amsterdam 27 april 1973 en op 2 mei d.a.v. begraven op het r.-k. kerkhof Buitenveldert.

Stil en onverwacht is hij heengegaan. Opeens was hij heel ver weg, hij die ons zo nabij was, altijd zo hartelijk en zorgzaam, zo beschikbaar. Zo erkentelijk ook voor de zorgen en attenties aan hem besteed. -Heel, zijn optreden  was getekend door de gave van het priesterschap. Dat heeft hij uitgeoefend waar hij kon, ijverig en bescheiden, met een diep en warm respect voor God en de mensen. -Zo dacht en deed hij: in de familiekring, als vriend en raadsmnan en bij zijn werk als katholiek journalist. - Zijn dagelijkse Mis was het centrum van zijn bestaan. Daar vond hij kracht en moed om zelf te leven en anderen te helpen leven.
Dank U, broer en oom Leo, voor alles, vooral voor Uw voorbeeld. Tot ziens in de vrede van God.

Voor Uw zeer gewaardeerde blijken van medeleven, betoond bij het overlijden van onze geliefde broer en oom, betuigen wij U onze welgemeende dank.

Familie van Wersch

L. van  Wersch overleden
AMSTERDAM, 30 april - In Amsterdam is overleden de heer Leo van Wersch, die jarenlang aan De Tijd heeft meegewerkt op theologisch en kerkelijk terrein. In de destijds verschijnende nevenbladen van De Tijd, De Nieuwe Dag en de Nieuwe Haarlemsche Courant, verzorgde hij een wekelijkse rubriek over godsdienstige vraagstukken. Talloze boekbesprekingen zijn van zijn hand verschenen. Hij signeerde veelal met het initiaal L.
Van Wersch was een man met een open geest die, hoewel uitermate prudent twintig jaar geleden al kon worden gerekend tot de geestesrichting die tegenwoordig progressief wordt geheten.  Het was mede deze instelling die hem in journalistiek opzicht van betekenis deed zijn. Zijn belangstelling en eruditie waren indrukwekkend van gehalte en omvang, zoals oudere lezers van De Tijd kunnen weten.
Leo van Wersch is 70 jaar geworden. Vele jaren heeft hij een zwakke gezondheid gehad. Dat hij een achttal jaren geleden zijn publicistische arbeid plotseling moest staken, heeft hij nauwelijks kunnen verwerken.
Hij was geboortig uit Limburg (Heerlen), werd franciscaan maar trad mede in verband met zijn zwakke gezondheid in 1936 uit de orde. Sedertdien leefde hij als seculier priester in .Amsterdam

Bron: De Tijd van 30 april 1973.
 
 
 
 
 

In de krant van mei 1973 stond het volgende artikel:
In memoriam
W.H.Ch.L. Wersch

Op 27 april overleed in Amsterdam W.H. Ch.L. Wersch in de leeftijd van 70 jaar. Hij was 45 jaar priester. Leo Wersch, geboren in Heerlen, trad in bij de franciskanen (Gereon), werd in 1928 priester gewijd. Mede in verband met zijn zwakke gezondheid trad hij in 1955 uit de orde. Sindsdien leefde hij als een seculier priester in Amsterdam en was hjj jarenlange medewerker aan de Tijd op theologisch en kerkelijk terrein. In de destijds verschijnende nevenbladen van De Tijd, De Nieuwe Dag en de Nieuwe Haarlemsche Courant, verzorgde hij een wekelijkse rubriek over godsdienstige vraagstukken. Talloze boekbesprekingen van zijn hand verschenen, Hij signeerde veel met het initiaal L.
Van Wersch was een man met een open geest die, hoewel uitermate prudent, twintig jaar geleden al kon worden gerekend tot de geestesrichting die tegenwoordig progressief wordt geheten. Het was mede deze instelling die hem in journalistiek opzicht van betekenis deed zijn.  Zij belangstelling en eruditie waren indrukwekend van gehalte en omvang zoals oudere lezers van De Tijd kunnen weten.

Leo van Wersch is 70 jaar geworden. Vele jaren heeft hij een zwakke gezondheid gehad. Dat hij een achttal jaren geleden zijn publicistische arbeid plosteling moest staken, heeft hij nauwelijks kunnen verwerken.

De Tijd plaatste ook een overlijdensadvertentie toen hij in 1973 overleed:

Met leedwezen geven wij kennis van het overlijden van onze oud-medewerker
die gedurende vele jaren in onze krant de ontwikkelingen op theologisch en kerkelijk terrein begeleid heeft.
Wij zullen ons zijn kundigheid en toewijding blijven herinneren.
De Directie en redactie van De Tijd.
Leo als klein kind
Handtekening van frater Gereon (Leo) van Wersch
 
In 1953 vierde hij zijn 25 jarig jubileumfeest als priester. Bij hem op de foto, gemaakt door Albert van Wersch, een neef van hem, staan links: Bep Munnik, de vrouw van Albert en middenin Rietje van Dooren, zijn huishoudster. Rechts uiteraard Leo van Wersch.
De foto is bij Leo thuis aan de Stadionkade gemaakt.
Filmbeeldje uit de onderstaande film.
Royal 
Telefoon 4200   Heerlen
presenteert met trots de première van een filmwerk dat in eerbiedige herinnering is opgedragen aan allen die hebben bijgedragen tot de glorie en overwinning van Nederland en welke speciaal werd aanbevolen door hare Koninklijke Hoogheid Prinses Wilhelmina. 

 L.O. - L.K.P

met medewerking van 
FRANS VAN DER LAAN 
PATER N. APELDOORN
L VAN WERSCH, r. k. Pr.
CHRIS BAAY e.v.a
Een film, die door de uitmuntende uitbeelding der historie, de reconstructie van ware gebeurtenissen (o. a. De tragische overval op de A'damse gevangenis aan de Weteringschans en div. distributiekantoren) door de Rijks- en Kath. Keuring gekeurd werd volgens art 1 lid 2.

bron: Limburgsch Dagblad 27 januari 1950

Gespeelde documentaire over het leven en werk van onderduikers en verzetsstrijders, afgewisseld met originele journaalopnamen. De rollen werden grotendeels gespeeld door amateurs. Gemaakt in opdracht van de L.O.-L.K.P. (Landelijke Organisatie-Landelijke Knokploegen). Regisseur Max de Haas.

Het filmaffiche van de film LO-LKP uit 1949.
'Een waardige bijdrage tot de geschiedschrijving van de Nederlandse verzetsbeweging. Het verhaal van ons vaderland in slavernij! L.O.- L.K.P. Landelijke Organisatie Landelijke Knokploegen.'
Regie, scenario, productie Max de Haas. Met Frans van de Laan, G. Reinders, W. Cordan, J. Buyst, D. Ringnalda, Pater N. Apeldoorn, L. v. Werch, H. Horsten, C. Baay en vele anderen. 
 

Noot: Opvallend hieraan is dat Leo's achternaam verbasterd werd tot van Werch. Op de titeling van de film staat het goed> L. van Wersch.
Leo speelt ongeveer 1 minuut mee in de film.

Kijk ook op deze site voor meer informatie over deze film.
bron: Collectie NIOD

Terug naar
Levensverhalen
Naar Stamboom
Leo