Frans v. Wersch maakte de groei mee van Molenberg
Ruim 35 jaren was hij koster-organist

De parochie van Onze Lieve Vrouw van Lourdes te Molenberg-Heerlen heeft in de ruim 35 jaren van haar bestaan vijf pastoors gekend, een achttal kapelaans, maar slechts één koster: Frans Van Wersch. Na bijna 36 jaar trouwe dienst is de heer Van Wersch Zaterdag 29 Jan. voor het laatst in dienst geweest. Onlangs is hij feestelijk gehuldigd bij gelegenheid van zijn zeventigste verjaardag en hebben geestelijkheid en parochianen afscheid genomen van hem, die feitelijk niet weg te denken is uit het hooggelegen kerkgebouw op Molenberg. „Köster" zal Frans van Wersch bij oud en jong op Molenberg blijven heten, ook al komt hij binnenkort te behoren tot de op Molenberg gestichte nieuwe parochie. Zijn woonhuis aan de Tollensstraat immers behoort tot het gebied van bouwpastoor Corbey

Wat deze man krasse, blije en kundige man te vertellen heeft, wanneer hem gevraagd wordt naar herinneringen aan een uitzonderlijk lange diensttijd als koster organist? Hij lacht slechts en is zichtbaar in zijn gedachten bij gebeurtenissen welke bij hem in de thans aangebroken rust-periode nog vaak de revue zullen passeren. Blijde, maar ook droeve herinneringen. Wanneer het elf Februari is, denk ik ieder jaar weer aan die rampzalige elfde Februari van 1926, vertelde ons Frans van Wersch. Oudere Heerlenaren herinneren zich wellicht, dat op die dag des morgens een steiger is ingestort in de toen in aanbouw zijnde parochiekerk van Molenberg. Zeven arbeiders stortten naar beneden; twee werden gedood, twee zwaar gewond en de overigen moesten met minder levensgevaarlijke verwondingen naar het ziekenhuis worden overgebracht. Frans van Wersch was als een der eersten bij de slachtoffers..(noot webmaster: zie hieronder voor meer info)

DRUK LEVEN ACHTER DE RUG
Als koster-organist-klokkenluider-misdienaar (deze laatste functie vervulde hij voornamelijk in de vroegmissen, wanneer de misdienaartjes zich hadden verslapen!!) heeft de heer van Wersch een druk leven achter de rug. Al de hem opgedragen arbeid echter heeft hij steeds verricht met blijmoedigheid, stiptheid en nauwgezetheid. Hij heeft het als een uitverkiezing beschouwd iedere dag daadwerkelijk te mogen bijdragen aan de luister van de eredienst. Het schoonste geschenk dat hem Zondag bij zijn afscheid is aangeboden, vindt de heer van Wersch de fraaie interieur-foto van de kerk van Onze Lieve Vrouw van Lourdes. Deze foto werd hem geschonken door pastoor van Oppen.

MOLENBERG.... EEN MODDERPOEL
We vroegen Frans van Wersch naar de komische momenten, welke hij als koster ontegenzeggelijk moet hebben meegemaakt. Hij lachte weer...... ,Moet ik iets vertellen over die zuster, die me meehielp bij het opzetten van de Kerststal en van een ladder pardoes in de gereedstaande krib viel... of van die vrouw, die ik letterlijk uit de modder heb moeten trekken? O ja, die modder..." En daar vernamen we iets over Molenberg anno 1920. In die tijd dat bouwpastoor (later deken) Nicolaye doende was Molenberg tot een aparte parochie te vormen en Frans van Wersch hem daarbij trouw terzijde stond, was het gehele gebied dat thans met voorname villa's en frisse arbeiderswoningen is volgebouwd, één grote moddervlakte. De Molenberglaan en een gedeelte van de Kerkraderweg hadden toentertijd reeds enige vorm gekregen, maar voor het overige was Molenberg een troosteloos gebied, doorkruist door enkele voetpaadjes. Dat een ter kerke gaande vrouw op een moerassig pad niet meer voor of achteruit kon, hebben we als waarheid van de heer van Wersch moeten aannemen.

Tussen de tijd dat Molenberg 'n grote modderpoel was en thans liggen 36 dienstjaren van Frans van Wersch, die de parochie van Molenberg heeft zien groeien, mensen zag komen en gaan, hele woonbuurten zag oprichten, moderne scholen heeft zien ontstaan en zelf de eenvoudige, blijmoedige koster is gebleven, met wie iedereen graag had en heeft te doen. Op zijn best en uitbundigst was hij immer tijdens toneel- of zangavonden, waarbij hij trouw werd gesecondeerd door Piet Malherbe en Piet Bemelmans. Maar dat is een hoofdstuk apart.

Krantenartikel 8 februari 1955

7 Arbeiders vielen van kerkdak
Uit de herinneringen van koster van Wersch
Gediend onder vijf pastoors
HEERLEN, 3 Jan. (eig. red.) – 30 Januari zal een gedenkwaardige dag worden voor koster-organist Frans van Wersch van de O.L.V. van Lourdesparochie op de Molenberg. Voor het eerst sinds 1919 zal hij niet om kwart over vijf in de ochtend gewekt worden door de ratelende wekkerbel die hem er aan herinneren moet dat het tijd wordt om de ochtendklok te gaan luiden.
Want op die bewuste 30 Januari -zijn 70e verjaardag bovendien -neemt de heer van Wersch officieel afscheid van zijn kostersambt. Als er iemand kan vertellen over het stukje dynamisch gegroeid Heerlen, dat Molenberg heet, dan is het wel Fr. van Wersch. En om te demonstreren hoe een akelig vlek de Molenberg 'n kleine 35 jaar geleden toch wel was, vertelde koster van Wersch ons de geschiedenis van een vrouw die op weg naar de noodkerk  -het tegenwoordige patronaats- gebouw - in de modder bleef steken en er letterlijk uitgetrokken moest worden.

Maar vanzelfsprekend ligt zijn belangstelling voor de afgelopen jaren voornamelijk op kerkelijk  gebied. De kerk daar is Frans van Wersch mee vergroeid. Driemaal per dag, 35 jaren lang luidde hij de klokken, des morgens in alle vroegte, ’s middags bij het Angelus en 's avonds als het donker werd. Het is zeer dikwijls voorgekomen dat hij als organist 3 Hoogmissen achter elkaar moest spelen en zingen tegelijk. Jarenlang bespeelde hij een eenvoudig harmonium maar sedert enkele jaren beschikt de kerk over een prachtig orgel. Met zeer veel liefde heeft Frans van Wersch altijd zijn ambt van koster-organist uitgeoefend.
Zijn allereerste "patroon" was deken Nicolaye z.g., de toenmalige bouwpastoor van de nieuwe Molenbergse parochie. In de oude noodkerk moest men zich natuurlijk op alle mogelijke manieren behelpen. Een zeer droeve herinnering bewaart hij nog steeds aan de bouw van de nieuwe kerk. Op een morgen in het jaar 1926 terwijl in de noodkerk een Hoogmis werd opgedragen stortten zeven arbeiders van het dak van de in aanbouw zijnde nieuwe kerk omlaag. Twee van hen
vonden de dood. (noot webmaster: zie hieronder voor meer info)

HERINNERINGEN
Er zijn vanzelfsprekend ook aangename herinneringen. Op een gedenkwaardige dag voor Kerstmis bv. was koster van Wersch, zoals hij elk jaar deed, bezig met het opzetten van de kribbe in de kerk. Hij werd hierbij behulpzaam terzijde gestaan door de zusters. Op een gegeven moment begaf de kribbe het en de koster viel omlaag. Hij maakte echter geen kennis met de harde kerkvloer want hij werd netjes opgevangen door een vlug reagerende zuster. En dan die bewuste plechtigheid op Allerheiligen. De dirigent van het kerkelijk zangkoor was ziek. En zo kwam de koster onvoorbereid voor het feit te staan dat hij moest dirigeren. En midden onder een machtig stuk kerkmuziek zweeg het kerkkoor in alle talen. Men was volkomen de tel kwijt. Het is enkele minuten doodstil geweest in de overvolle kerk maar langzaamaan kwamen de stemmen aarzelend weer op gang en het werd tenslotte nog een dragelijke vertolking. Koster van Wersch heeft al veel pastoors zien komen en gaan: achtereenvolgens pastoor deken Nicolaye z.g. pastoor Windhausen z.g. pastoor Riga z,g. pastoor Dohmen. Onder pastoor van Oppen tenslotte neemt hij op 30 Januari a.s. feestelijk afscheid van zijn ambt waaraan hij zich lange jaren met veel toewijding heeft gegeven.

bron: Limbursch Dagblad januari 1955

Dankbetuiging.
Voor de vele blijken van belangstelling en ontvangen cadeaux bij gelegenheid van mijn 70ste verjaardag en afscheid als koster-organist der parochiekerk te Molenberg-Heerlen zeg ik langs deze weg hartelijk dank aan de H.H. Parochiegeestelijken, Kerkbestuur, Kerkel. Zangkoor St. Gregorius, Harmonie St. Bernadette, Biljartclub Krijt op Tijd en aan allen die hebben deelgenomen aan de receptie en hierdoor deze dag voor mij tot een onvergetelijke hebben gemmaakt.
Frans van Wersch

bron: Limburgsch Dagblad februari 1955
 

In de krant van de dag na de ramp in 1926 stond dat het ongeluk om 09.00 uur 's ochtends gebeurde. Een balk van den hulpsteiger was gebroken, waardoor de steiger instortte. Op den steiger waren 7 timmerlieden bezig met het opzetten van een dakspant. Zij vielen naar beneden en werden allen ernstig gewond. Zij zijn naar het Ziekenhuis te Heerlen overgebracht waar de werkman L. Hermans uit Valkenburg is overleden.
De steiger was een hulpsteiger die op de steiger rustte die tegen de muur was aangebracht. De stelling kwam in beweging waardoor de steiger instortte. De zeven werkmannen vielen dertien meter omlaag. Het waren: H. Vesters uit Hoensbroek, G. Bolk uit Chevremont, L. hermans uit Valkenburg, M. Middenveld uit Hoensbroek, K. Hagendoorn it Schaesberg, H. van Ogtrop uit Hulsberg en G. Kolleve uit Houten.
De heer Hermans overleed die middag in het ziekenhuis en de heer Middelveld de volgende dag.
 
 
 
 
 
 

Terug naar Artikelen	Naar Franz van Wersch